Jak Kamhi’nin Atatürk ve Yahudilerle ilgili söylediği iddia edilen sözler



Sosyal medyada ve bazı blog sayfalarında, Profilo Holding Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Jak Kamhi’nin itirafları olduğu başlığıyla, bazı iddialar ortaya atıldı. Atatürk’ün yahudi olduğu, Cumhuriyet’in kuruluşunu yahudiler olarak planladıkları, Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından Selanik’te yaşayan Sabetay Yahudilerin Türkiye’ye yerleştirildiği, Türkiye’nin “Yahudi Cenneti” olma vaadi, İstiklal Mahkemelerinin kuruluşu, Merkez Bankasının çok uluslu ve çok ortaklı olarak kurulması, Varlık Vergisini kendilerinin çıkardığı gibi iddiaların Kamhi’nin “Gördüklerim Yaşadıklarım” adlı kitabında yer aldığı öne sürülüyor.

Paylaşımlarda atıf yapılan Taha Akyol’un Hürriyet Gazetesi’ndeki yazısında Kamhi’nin Türkiye için yaptığı lobi faaliyetlerinden “şükran” ifade ederek bahsediliyor ancak iddiaların hiçbiri bu yazıda yer almıyor.

İnternette anahtar kelimelerle yapılan aramalarda da Kamhi’nin bu sözleri söylediğine dair güvenilir bir kaynak bulunmuyor.

Jak Kamhi’nin “Gördüklerim Yaşadıklarım” adlı kitabında, iddia edilen ifadelerin olup olmadığını inceledik. Kamhi’nin Atatürk ile ilgili bahsettiği tek olayda, çocukluk yıllarında onunla karşılaştığı ve kendisine “sen çok zeki birine benziyorsun. Hayatta çok güzel şeyler yapacaksın” dediğini aktarıyor. Kamhi sonrasında, Atatürk’ü yakından görme fırsatı bulamadığını ifade ediyor.

Kamhi Yahudiler’in Rumlarla dini farklılık nedeniyle anlaşamadığını, Yahudilerin Osmanlı ve Türkiye’ye bağlılıklarının da çatışma konularından bir olduğunu belirtiyor. Kurtuluş Savaşı sonrası İzmir’deki Yunan bayrağını ilk indirenlerin Museviler olduğunu, Kıbrıs Harekatında Türkiye aleyhine yapılan yayınları önlediklerini ve ambargonun kaldırılmasına yönelik çalıştıklarını anlatan Kamhi, Ermeni Soykırımı iddialarına karşı da Yahudi kuruluşlarıyla işbirliği yaparak girişimlerde bulunduklarını kitabında anlatıyor.

Kitabın hiçbir bölümünde, Atatürk’ün musevi olduğu, museviler olarak Türkiye ile ilgili planlar yaptıkları ya da yazının başında aktardığımız gibi iddiaların herhangi birine dair ifade bulunmuyor.

Bir başka iddiada ise İsmet İnönü’nün Kamhi’ye “Aman çok yol yapma evladım. Çok yol yaparsan Anadolu buralara gelir” dediği iddia edildi.

İlgili İçerik  "Yaşasın Cumhuriyet" mi, "Yaşasın Şeriat" mı?

Bu bölüm ise kitapta yer alıyor ancak Kamhi, İnönü’nün bu sözlerine önce şaşırdığını, daha sonra düşündüğünde ise yeterli imkan olmadığı için akın akın göç olması halinde mesleği olmayan insanların büyük sıkıntılar çektiğini, İsmet İnönü’ye hak verdiğini ifade ediyor.

Kitabın 35. sayfası

Yapılan doğruluk kontrolü sonunda, Jak Kamhi’nin kitabında Atatürk’ün Yahudi olduğunu ve Cumhuriyet döneminde yapılan uygulamaları Yahudiler olarak hayata geçirdiklerini ifade etmediği görülüyor. İsmet İnönü ile ilgili hatırasına yönelik iddianın ise doğru olduğu ancak Kamhi’nin İnönü’ye hak verdiğini belirttiği kısmın çıkarılarak aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Jak Kamhi kimdir?

Jak Kamhi, İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) , İstanbul Sanayi Odası gibi kuruluşlarda uzun yıllar görev yapmış, Avrupa Sanayicileri Yuvarlak Masası’ (ERT) nda Türkiye’yi temsil eden ilk ve tek Türk Sanayici olmuştur. İsrail Filistin sorunları ile yakından ilgilenen Kamhi, birçok kez Türkiye aleyhinde olan Ermeni yasa tasarısının ABD Senatosundan geçmesini engellemiştir. Türkiye’nin AB’ye tam üyelik sürecinde kilit rol üstlenen Jak Kamhi, Türk toplumunun daha etkili bir şekilde tanıtılması amacıyla 500. Yıl Vakfı’nı kurmuştur. Türkiye’nin dış tanıtımında katkılarından dolayı 1991 yılında Dışişleri Bakanlığı Üstün Hizmet Ödülü’nü almıştır. 2007 yılında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından Devlet Üstün Hizmet Madalyası verilen Kamhi, İspanya, Fransa ve ABD’den devlet nişanı ve şeref madalyası almıştır. Jak Kamhi 7 Ekim 2020’de hayatını kaybetmiştir.

Müberra Gören

Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü öğrencisi. Üniversite Televizyonunda (ÜNTV) muhabir ve spiker olarak görev yaptı. Doğruluğu Ne? ekibinde araştırma editörü olarak görev yapıyor. Araştırmacı gazetecilik alanına ilgi duyuyor.